Hamiləlikdə Ağız Boşluğu və Diş Sağlığı: Nə Təhlükəsizdir, Nə Vaxt Müalicə Olunmalı?

Bəli, hamiləlikdə diş sağlığı müayinələri və zəruri müalicələrin əksəriyyəti təhlükəsizdir və onları təxirə salmamaq tövsiyə olunur. Planlı müalicələr üçün ən rahat dövr adətən ikinci trimestrdir, ağrı və infeksiya kimi təcili hallar isə hamiləliyin istənilən mərhələsində müalicə olunmalıdır.

Hamiləlikdə hormonal dəyişikliklər, qidalanma vərdişlərinin dəyişməsi və ürəkbulanma ağız boşluğunun vəziyyətinə təsir göstərə bilər. Müalicə olunmamış diş infeksiyası həm ana üçün ağrı və stress mənbəyidir, həm də orqanizmdə lazımsız iltihab yaradır. Ona görə də hamiləlik planlaşdırırsınızsa, diş müalicələrini əvvəlcədən tamamlamaq ən yaxşı seçimdir.

Hamiləlik gingiviti

Hamiləlikdə artan hormonlar diş ətinin ərpə reaksiyasını gücləndirir. Buna görə bir çox qadın xüsusilə ikinci aydan etibarən diş ətində şişkinlik, qızartı və fırçalayarkən qanama hiss edir. Bu vəziyyət hamiləlik gingiviti adlanır.

Bəzi hamilələrdə diş əti üzərində asan qanayan, qırmızı, düyün şəkilli törəmə əmələ gələ bilər. Bu törəmə xərçəng deyil və çox vaxt doğuşdan sonra kiçilir, amma mütləq həkim tərəfindən yoxlanılmalıdır. Hamiləlik gingivitinə qarşı ən yaxşı tədbir diqqətli gündəlik gigiyena və lazım gələrsə hamiləlik zamanı peşəkar diş təmizləməsidir.

Hamiləlikdə hansı stomatoloji prosedurlar aparıla bilər?

Hər bir müalicə qərarı ananın ümumi vəziyyəti və hamiləliyin həftəsi nəzərə alınaraq verilir. Stomatoloqa hamilə olduğunuzu və neçənci həftədə olduğunuzu mütləq bildirin; ginekoloqunuzla əlaqə saxlamaq da faydalıdır.

• Müayinə və peşəkar diş daşı təmizləməsi: təhlükəsizdir və tövsiyə olunur
• Plomb və kanal müalicəsi kimi zəruri müalicələr: uyğun dövrdə aparılır, ağrı varsa gecikdirilmir
• Yerli keyitmə: stomatologiyada istifadə olunan anestetiklər uyğun dozada təhlükəsiz hesab olunur
• Diş rentgeni: həqiqətən lazım olduqda, qoruyucu tədbirlərlə və çox aşağı dozada çəkilə bilər
• Dişlərin ağardılması və estetik prosedurlar: doğuşdan və əmizdirmə dövründən sonraya saxlanılması tövsiyə edilir
• Dərmanlar: ağrıkəsici və ya antibiotik yalnız həkimin hamiləliyə uyğun təyin etdiyi şəkildə qəbul edilməlidir

Diş müalicəsi üçün ən uyğun vaxt

Birinci trimestr körpənin orqanlarının formalaşdığı və ürəkbulanmanın güclü olduğu dövrdür; bu zaman təcili olmayan prosedurlar adətən təxirə salınır. İkinci trimestr, yəni təxminən 4-6-cı aylar əksər analar üçün ən rahat dövrdür və planlı müalicələr üçün seçilir.

Üçüncü trimestrdə uzun müddət arxası üstə uzanmaq narahatlıq və başgicəllənmə yarada bilər. Bu dövrdə qəbullar qısa olur, kreslo bir az yana əyilir. Əlbəttə, güclü ağrı, şişkinlik və ya infeksiya hansı dövrdə olursa olsun gözləmədən müalicə edilməlidir.

Hamiləlikdə evdə ağız gigiyenası

Ürəkbulanma, qusma və tez-tez qəlyanaltı etmək istəyi hamiləlikdə dişləri kariesə və turşu eroziyasına qarşı daha həssas edir. Bir neçə sadə vərdiş bu riski azaldır.

• Gündə iki dəfə flüorlu pasta ilə fırçalayın və hər gün dişarası təmizlik edin
• Qusmadan dərhal sonra dişləri fırçalamayın, ağzınızı su ilə yaxalayın və bir müddət gözləyin
• Fırçalama ürəkbulanma yaradırsa, kiçik başlı fırça və yumşaq dadlı pasta sınayın
• Qəlyanaltı üçün şirniyyat əvəzinə pendir, qatıq, tərəvəz və meyvə seçin
• Bol su için, turş və şirin içkiləri məhdudlaşdırın

Hər hamiləlik bir diş aparırmı?

Bu geniş yayılmış inanc doğru deyil. Körpə lazım olan kalsiumu ananın dişlərindən götürmür. Hamiləlikdə diş problemlərinin artmasının səbəbi diş ətinin həssaslaşması, ürəkbulanma və qidalanma dəyişikliklərinin gigiyenanı çətinləşdirməsidir. Müntəzəm qulluq və müayinə ilə bu dövrü sağlam dişlərlə keçirmək tamamilə mümkündür.

Hamiləliyin əvvəlində və ya planlaşdırma mərhələsində müayinədən keçmək yaxşı başlanğıcdır. Bakıda Dr. Merve Hakanın qəbuluna yazılaraq ağız boşluğunuzu bu xüsusi dövrə hazırlaya bilərsiniz.