Acil Diş Durumları: Diş Hekimine Ulaşmadan Önce Ne Yapmalısınız?

Acil diş durumlarında yapılacak ilk şey sakin kalmak, kanamayı kontrol altına almak ve mümkün olan en kısa sürede bir diş hekimine ulaşmaktır. Özellikle yerinden çıkan bir dişte ilk 30-60 dakika, dişin yeniden yerine tutunma şansı açısından çok önemlidir.

Bu yazıdaki bilgiler, diş hekimine ulaşana kadar yapabileceklerinizi anlatır; profesyonel tedavinin yerini tutmaz.

Ne zaman acil servise gitmelisiniz?

Bazı durumlar diş hekimini beklemeden hastane acil servisine başvurmayı gerektirir. Aşağıdakilerden biri varsa vakit kaybetmeyin:

• Nefes almada veya yutkunmada zorluk
• Göze, boyuna veya ağız tabanına yayılan hızla büyüyen şişlik
• Yüksek ateş ve genel durumda belirgin bozulma
• 10-15 dakikalık baskıya rağmen durmayan kanama
• Bilinç kaybı, baş dönmesi veya çene kırığı şüphesi içeren ciddi yüz travması

Yerinden çıkan diş: dişi kurtarmak için adımlar

Kalıcı (yetişkin) bir diş tamamen yerinden çıktıysa hızlı davranmak dişin kurtarılma şansını artırır. Süt dişleri ise yerine geri takılmaz; çocuğunuzun süt dişi çıktıysa diş hekimine danışın.

• Dişi kökünden değil, taç kısmından (görünen beyaz kısım) tutun
• Kirliyse süt veya serum fizyolojikle birkaç saniye nazikçe durulayın; ovalamayın, sabun kullanmayın
• Mümkünse dişi hemen kendi yuvasına yerleştirin ve temiz bir bez ısırarak sabit tutun
• Yerleştiremiyorsanız dişi süt içinde veya yanağınızın iç tarafında saklayın; düz su ya da kuru peçete tercih etmeyin
• Hemen bir diş hekimine başvurun

Kırık veya çatlak diş

Dişin bir parçası kırıldıysa ağzınızı ılık suyla çalkalayın. Kırık parçayı bulabilirseniz süt veya su içinde saklayın; bazı durumlarda yeniden yapıştırılabilir. Şişlik varsa yanağa dışarıdan bir beze sarılı soğuk kompres uygulayın.

Küçük bir mine kırığı acil olmayabilir, ancak keskin kenarlar dili veya yanağı kesebilir ve diş hassaslaşabilir. Kırık büyükse, kanama veya pembe-kırmızı bir nokta görünüyorsa sinir açığa çıkmış olabilir ve aynı gün değerlendirme gerekir. Küçük kırıklar çoğu zaman bonding ile, büyük kırıklar ise kanal tedavisi ve kaplama ile onarılabilir.

Şiddetli diş ağrısı

Ağzınızı ılık suyla çalkalayın ve diş ipiyle dişin arasına sıkışmış yiyecek olup olmadığını kontrol edin. Prospektüse ve sağlık durumunuza uygun olarak reçetesiz bir ağrı kesici kullanabilirsiniz.

Ağrı kesiciyi asla diş etine veya dişin üzerine koymayın; dokuyu yakabilir. Isı uygulamaktan da kaçının. Uyutmayan, zonklayan veya sıcakla artan ağrı genellikle sinirde iltihap olduğuna işaret eder ve en kısa sürede diş hekimine görünmeyi gerektirir.

Yüzde veya diş etinde şişlik

Diş eti veya yüzdeki şişlik çoğu zaman bir enfeksiyonun (apse) işaretidir ve ciddiye alınmalıdır. Diş hekimine ulaşana kadar dışarıdan soğuk kompres uygulayabilir, ağzınızı ılık tuzlu suyla çalkalayabilirsiniz. Apseyi kendiniz patlatmaya çalışmayın.

Antibiyotikler yalnızca hekim gerekli gördüğünde kullanılmalıdır ve tek başına sorunu çözmez; enfeksiyonun kaynağı tedavi edilmelidir. Şişlik hızla büyüyor, göze veya boyuna yayılıyor ya da ateş eşlik ediyorsa acil servise başvurun.

Acil durumları önlemek mümkün mü?

Her kazayı önlemek mümkün değildir, ancak temas sporlarında ağız koruyucu kullanmak, buz, kalem veya şişe kapağı gibi sert nesneleri dişle kırmamak ve düzenli kontrollerle çürükleri erken tedavi ettirmek riski önemli ölçüde azaltır.

Diş acilinde veya sonrasındaki tedavi için Dr. Merve Hakan ile iletişime geçerek muayene randevusu alabilirsiniz.