Ağıl Dişləri: Nə Vaxt Çəkilməli, Gömülü Diş Əlamətləri və Çəkimdən Sonra Qulluq

Xeyr, ağıl dişi hər zaman çəkilməli deyil. Tam çıxmış, düzgün mövqedə olan, yaxşı təmizlənə bilən və ağrı ya da iltihab yaratmayan ağıl dişləri ağızda qala bilər; çəkim adətən diş gömülü qaldıqda, təkrarlanan iltihab, kariyes və ya qonşu dişlərə zərər kimi problemlər yarandıqda tövsiyə olunur.

Ağıl dişləri, yəni üçüncü böyük azı dişləri, adətən yeniyetməliyin sonu ilə iyirmi yaşların əvvəli arasında çıxır. Çənədə kifayət qədər yer olmadıqda qismən çıxa və ya tamamilə sümük, yaxud diş əti altında qala bilər. Çəkim barədə qərar müayinə və rentgen qiymətləndirməsindən sonra fərdi şəkildə verilməlidir.

Gömülü ağıl dişinin əlamətləri

Gömülü ağıl dişləri illərlə heç bir narahatlıq yaratmaya və adi rentgendə təsadüfən aşkarlana bilər. Problem yarandıqda isə aşağıdakı əlamətlər müşahidə oluna bilər:

• Ağzın arxa hissəsində ağrı və ya təzyiq hissi
• Dişin üzərindəki diş əti örtüyündə şişkinlik, qızartı və həssaslıq (perikoronit)
• Ağızda pis dad və ya iy
• Ağzı açmaqda çətinlik və ya çənə ağrısı
• Yanaqda və ya çənəaltı nahiyədə şişkinlik
• Qonşu azı dişində həssaslıq və ya kariyes

Ağıl dişi nə vaxt çəkilməlidir?

Heç bir əlamət verməyən və sağlam görünən gömülü dişlərin profilaktik məqsədlə çəkilməsi barədə mütəxəssislər arasında fərqli fikirlər var. Buna görə qərar dişin vəziyyətinə, pasiyentin yaşına, ümumi sağlamlığına və mümkün risklərə əsasən verilir. Çəkilməyən dişlərin müntəzəm nəzarətdə saxlanması tövsiyə olunur.

Aşağıdakı hallarda isə çəkim adətən məsləhət görülür:

• Təkrarlanan diş əti iltihabı (perikoronit)
• Ağıl dişində və ya qonşu dişdə müalicəsi mümkün olmayan kariyes
• Qonşu dişin kökünün zədələnməsi və ya sümük itkisi
• Diş ətrafında kista və ya digər patologiya
• Ortodontik və ya protez müalicəsinin planı tələb etdikdə

Ağıl dişinin çəkilməsi necə aparılır?

Tam çıxmış ağıl dişinin çəkilməsi digər diş çəkimləri kimi yerli anesteziya altında aparılır. Gömülü dişlərdə isə diş ətinin açılması, bəzən sümüyün bir hissəsinin götürülməsi və dişin hissələrə bölünərək çıxarılması lazım gələ bilər, ona görə də prosedur bir qədər uzun çəkə bilər.

Alt ağıl dişlərinin kökləri çənədəki sinirə yaxın yerləşə bilər. Stomatoloq rentgen, lazım gəldikdə üçölçülü görüntüləmə ilə bunu qiymətləndirir və mümkün riskləri əvvəlcədən izah edir. Mürəkkəb hallarda üz-çənə cərrahına yönləndirmə edilə bilər.

Ağıl dişi çəkildikdən sonra sağalma tövsiyələri

Çəkimdən sonrakı ilk iki-üç gündə şişkinlik və ağrı daha çox hiss olunur, sonra tədricən azalır. Əsas məqsəd boşluqda əmələ gələn qan laxtasını qorumaqdır; laxtanın vaxtından əvvəl itməsi alveolit (quru yuva) adlanan ağrılı vəziyyətə səbəb ola bilər.

• Tamponu tövsiyə olunan müddətdə dişləyin, ilk gün soyuq kompres qoyun.
• İlk 24 saat ağzı güclü yaxalamayın, tüpürməyin və trubkadan istifadə etməyin.
• Siqaret çəkməyin, bu quru yuva riskini xeyli artırır.
• İlıq və yumşaq qidalar yeyin, çəkim olunan tərəflə çeynəməyin.
• Ertəsi gündən digər dişlərinizi fırçalamağa davam edin, çəkim nahiyəsində ehtiyatlı olun.
• Dərmanları yalnız stomatoloqun tövsiyə etdiyi kimi qəbul edin.

Nə vaxt stomatoloqa müraciət etməli?

Bir neçə gündən sonra azalmaq əvəzinə güclənən ağrı, dayanmayan qanaxma, qızdırma, udqunmaqda və ya nəfəs almaqda çətinlik, yaxud artan şişkinlik varsa, vaxt itirmədən stomatoloqa müraciət edin. Ağıl dişləriniz narahatlıq yaradırsa, Bakıda Dr. Merve Hakanın müayinəsinə yazılaraq vəziyyətinizi qiymətləndirdə bilərsiniz.