Yirmilik Dişler: Ne Zaman Çekilmeli, Gömülü Diş Belirtileri ve Çekim Sonrası Bakım

Hayır, yirmilik diş her zaman çekilmek zorunda değildir. Tam olarak sürmüş, doğru konumda, temizlenebilen ve ağrı ya da iltihap yapmayan yirmilik dişler ağızda kalabilir; çekim genellikle diş gömülü kaldığında, tekrarlayan iltihap, çürük veya komşu dişlere zarar gibi sorunlar oluştuğunda önerilir.

Yirmilik dişler, yani üçüncü büyük azılar, genellikle ergenlik sonu ile yirmili yaşların başı arasında sürer. Çenede yeterli yer olmadığında kısmen sürebilir ya da tamamen kemik veya diş eti altında kalabilir. Çekim kararı, muayene ve röntgen değerlendirmesinden sonra kişiye özel olarak verilmelidir.

Gömülü yirmilik dişin belirtileri

Gömülü yirmilik dişler yıllarca hiçbir belirti vermeyebilir ve rutin bir röntgende tesadüfen fark edilebilir. Sorun yarattığında ise şu belirtiler görülebilir:

• Ağzın arka kısmında ağrı veya baskı hissi
• Diş eti kapağında şişlik, kızarıklık ve hassasiyet (perikoronit)
• Ağızda kötü tat veya koku
• Ağzı açmakta zorlanma ya da çene ağrısı
• Yanakta veya çene altında şişlik
• Komşu azı dişinde hassasiyet veya çürük

Yirmilik diş ne zaman çekilmeli?

Belirti vermeyen ve sağlıklı görünen gömülü dişlerin önleyici amaçla çekilmesi konusunda uzmanlar arasında farklı görüşler vardır. Bu yüzden karar; dişin konumuna, kişinin yaşına, genel sağlığına ve olası risklere göre verilir. Çekilmeyen dişlerin düzenli olarak takip edilmesi önerilir.

Aşağıdaki durumlarda ise çekim genellikle tavsiye edilir:

• Tekrarlayan diş eti iltihabı (perikoronit)
• Yirmilik dişte veya komşu dişte tedavi edilemeyen çürük
• Komşu dişin kökünde hasar veya kemik kaybı
• Diş çevresinde kist veya başka bir patoloji
• Ortodontik veya protetik tedavi planının gerektirmesi

Yirmilik diş çekimi nasıl yapılır?

Tamamen sürmüş bir yirmilik dişin çekimi, diğer diş çekimlerine benzer şekilde lokal anestezi altında yapılır. Gömülü dişlerde ise diş etinin açılması, bazen kemiğin bir kısmının kaldırılması ve dişin parçalara ayrılarak çıkarılması gerekebilir; bu nedenle işlem biraz daha uzun sürebilir.

Alt yirmilik dişlerin kökleri çenedeki sinire yakın olabilir. Diş hekiminiz röntgen, gerekirse üç boyutlu görüntüleme ile bu ilişkiyi değerlendirir ve olası riskleri size önceden açıklar. Karmaşık vakalarda bir ağız, diş ve çene cerrahına yönlendirme yapılabilir.

Yirmilik diş çekimi sonrası iyileşme önerileri

Çekimden sonraki ilk iki üç gün şişlik ve ağrı en belirgindir, ardından giderek azalır. En önemli hedef, çekim boşluğunda oluşan kan pıhtısını korumaktır; pıhtının erken kaybı alveolit (kuru soket) denilen ağrılı bir duruma yol açabilir.

• Gazlı bezi önerilen süre boyunca ısırın ve ilk gün soğuk kompres uygulayın.
• İlk 24 saat kuvvetli çalkalama, tükürme ve pipet kullanımından kaçının.
• Sigara içmeyin; kuru soket riskini belirgin şekilde artırır.
• Ilık ve yumuşak gıdalar tüketin, çekim tarafıyla çiğnemeyin.
• Ertesi günden itibaren diğer dişlerinizi fırçalamaya devam edin, çekim bölgesinde nazik olun.
• İlaçları yalnızca diş hekiminizin önerdiği şekilde kullanın.

Ne zaman diş hekimine başvurmalısınız?

Birkaç gün sonra azalmak yerine artan ağrı, durmayan kanama, ateş, yutkunma veya nefes almada güçlük ya da artan şişlik varsa vakit kaybetmeden diş hekiminize başvurun. Yirmilik dişlerinizle ilgili bir sorununuz varsa, Bakü'de Dr. Merve Hakan'dan muayene randevusu alarak durumunuzu değerlendirtebilirsiniz.