Çocuklarda Diş Sağlığı: Süt Dişlerinden Kalıcı Dişlere Ebeveyn Rehberi

Çocuklarda diş sağlığı ilk süt dişinin çıkmasıyla, yani çoğu bebekte 6. ay civarında başlar ve bakım da o gün başlamalıdır. İlk diş hekimi ziyaretinin ilk diş çıktıktan sonra ve en geç 1 yaş civarında yapılması önerilir.

Süt dişleri yalnızca birkaç yıl ağızda kalacak geçici dişler değildir. Çocuğun rahat çiğnemesini, konuşmayı doğru öğrenmesini ve alttan gelen kalıcı dişlerin yerini korumayı sağlarlar. Erken kaybedilen ya da çürüyen süt dişleri ağrıya, enfeksiyona ve kalıcı dişlerde yer sorunlarına yol açabilir.

Süt dişleri ve diş çıkarma dönemi

Süt dişleri genellikle 6 ay ile 3 yaş arasında çıkar ve toplam 20 adettir. Diş çıkarma döneminde salya artışı, huzursuzluk ve bir şeyleri ısırma isteği sık görülür. Temiz, soğutulmuş bir diş kaşıyıcı rahatlatabilir. Yüksek ateş veya ishal gibi belirtiler diş çıkarmaya bağlanmamalı, çocuk doktoruna danışılmalıdır.

İlk diş görünür görünmez temizliğe başlayın. Bebeklerde yumuşak, küçük başlı bir fırça kullanılabilir. Kalıcı dişler 6 yaş civarında arka bölgedeki birinci büyük azı dişlerinin çıkmasıyla gelmeye başlar; bu dişler süt dişinin yerine gelmediği için çoğu zaman fark edilmez ve bakımı ihmal edilebilir.

Yaşa göre diş fırçalama ve florür kullanımı

Florür, mineyi güçlendirerek çürüğe karşı direnci artıran en etkili koruyuculardan biridir. Önemli olan doğru miktarda kullanmaktır.

• İlk dişten 3 yaşa kadar: günde iki kez, pirinç tanesi büyüklüğünde florürlü macun
• 3-6 yaş: günde iki kez, bezelye tanesi büyüklüğünde florürlü macun
• Çocuğa macunu tükürmeyi öğretin, ağzı bol suyla çalkalatmayın; böylece florür daha uzun süre etkili olur
• Çocuk el becerisi yeterli olana kadar, genellikle 7-8 yaşına kadar, fırçalamaya yardım edin ve kontrol edin
• Diş hekiminiz çürük riskine göre muayenehanede florür vernik uygulaması önerebilir

İlk diş hekimi ziyareti ve fissür örtücüler

İlk ziyaret genellikle kısa ve tanışma amaçlıdır. Hekim dişleri ve diş etlerini kontrol eder, ebeveynlere fırçalama, beslenme ve emzik kullanımı konusunda bilgi verir. Erken ve olumlu bir başlangıç, çocuğun diş hekimi korkusu geliştirmesini önlemeye yardımcı olur. Ziyaretten önce çocuğu korkutan ifadeler kullanmamaya, doktora gitmeyi sıradan bir etkinlik gibi anlatmaya özen gösterin.

Fissür örtücüler, azı dişlerinin çiğneme yüzeyindeki derin oluklara uygulanan ince, koruyucu bir kaplamadır. Bu oluklar fırçayla tam temizlenemediği için çürüğe yatkındır. İşlem ağrısızdır, iğne veya diş kesimi gerektirmez ve genellikle kalıcı azı dişleri çıktıktan sonra önerilir. Örtücülerin sağlam kalıp kalmadığı düzenli kontrollerde değerlendirilir.

Çocuk dişlerini koruyan günlük alışkanlıklar

Çocukluk çağı çürüklerinin en önemli nedenlerinden biri şekerli yiyecek ve içeceklerin sık tüketilmesidir. Burada miktar kadar sıklık da önemlidir.

• Bebeği ağzında biberonla, özellikle süt veya meyve suyu içerken uyutmayın
• Şekerli atıştırmalıkları ana öğünlerle sınırlayın, ara öğünlerde peynir, sebze ve meyve tercih edin
• Susuzluk için su verin; meyve suyunu ve gazlı içecekleri sınırlayın
• Kaşık veya emziği ağzınıza alıp çocuğa vermeyin; çürük yapan bakteriler bu yolla geçebilir
• Uzun süren parmak emme ve emzik kullanımı konusunda diş hekiminizle konuşun
• Fırçalamayı eğlenceli bir aile rutinine dönüştürün ve iyi örnek olun

Ne zaman diş hekimine başvurmalısınız?

Dişlerde beyaz tebeşirimsi lekeler, kahverengi veya siyah noktalar, yemek yerken ağrı, yüzde şişlik ya da diş etinde sivilce benzeri kabarcık fark ederseniz beklemeden muayene olun. Düşme sonucu kırılan veya yerinden çıkan dişler de acil değerlendirme gerektirir; yerinden çıkan kalıcı dişi kökünden tutmadan süt veya serum içinde hemen hekime getirin.

Çoğu çocuk için 6 ayda bir kontrol yeterlidir, ancak sıklık çocuğun çürük riskine göre belirlenir. Bakü'de çocuğunuzun ağız sağlığını değerlendirmek için Dr. Merve Hakan ile muayene randevusu oluşturabilirsiniz.