Diş Dostu Beslenme: Dişlerinizi Koruyan ve Yıpratan Yiyecek ve İçecekler

Diş dostu beslenme, şekerli ve asitli yiyecek ve içeceklerin sıklığını sınırlayan, dişleri ve diş etlerini destekleyen besinlere ağırlık veren bir beslenme düzenidir. Diş çürüğünde en belirleyici etken, şekerin toplam miktarından çok gün içinde ne kadar sık tüketildiğidir.

Ağızdaki bakteriler şekeri asite dönüştürür ve bu asit diş minesinden mineral kaybına yol açar. Tükürük bu asidi zamanla nötralize ederek mineyi onarmaya çalışır. Gün boyu sık sık atıştırıldığında ise dişler bu onarım için yeterli zaman bulamaz. Aşağıda dişlerinizi korumak için tabağınızda ve bardağınızda neleri değiştirebileceğinizi bulabilirsiniz.

Şeker sıklığı neden miktardan daha önemli?

Her şekerli yiyecek veya içecek ağızda bir asit atağı başlatır ve bu atak bir süre devam eder. Aynı miktarda şekeri tek seferde, yemekle birlikte tüketmek; gün boyu küçük yudumlarla ya da parça parça tüketmekten dişler için çok daha az zararlıdır.

Örneğin şekerli çayı ya da gazlı içeceği saatlerce yudumlamak, kuru üzüm veya şeker gibi yapışkan atıştırmalıkları gün içine yaymak dişleri sürekli asidik bir ortamda bırakır. Gizli şekerlere de dikkat etmek gerekir: meyve suları, aromalı yoğurtlar, granola, soslar ve bazı kahvaltılık gevrekler beklenenden fazla şeker içerebilir.

Asitli içecekler ve diş aşınması

Diş erozyonu, bakteriler olmadan doğrudan asidin mineyi çözmesiyle oluşur. Gazlı içecekler, enerji ve spor içecekleri, meyve suları, limonlu su ve sirkeli içecekler minenin incelmesine, dişlerde hassasiyete ve sararmış bir görünüme neden olabilir. Şekersiz ya da diyet gazlı içecekler de asidik olduğu için aşınmaya yol açabilir.

Bu içecekleri tamamen yasaklamak gerekmez, ancak tüketim şeklini değiştirmek fark yaratır.

• Asitli içecekleri yemekle birlikte ve kısa sürede için, gün boyu yudumlamayın
• Mümkünse pipet kullanarak dişlerle teması azaltın
• Sonrasında ağzınızı su ile çalkalayın
• Asitli bir şey tükettikten hemen sonra fırçalamayın, en az bir saat kadar bekleyin
• Gün içinde susuzluğunuzu su ile giderin

Dişleri koruyan besinler

Bazı yiyecekler tükürük akışını artırarak ya da mineyi destekleyen mineraller sağlayarak dişlere yardımcı olur.

• Peynir ve şekersiz yoğurt: kalsiyum ve fosfat içerir, peynir yemek sonunda ağızdaki asidi dengelemeye yardımcı olabilir
• Su: özellikle florürlü şebeke suyu, ağzı temizler ve tükürük üretimini destekler
• Çiğ sebzeler ve lifli meyveler: havuç, salatalık, elma gibi besinler çiğneme ile tükürük akışını artırır
• Fındık, ceviz, badem gibi kuruyemişler: şekersiz olduklarında iyi bir atıştırmalık seçeneğidir
• Yumurta, balık ve yeşil yapraklı sebzeler: diş ve diş eti sağlığı için gerekli vitamin ve mineralleri sağlar
• Ksilitollü şekersiz sakız: yemekten sonra çiğnemek tükürük akışını artırır

Dişler için günlük beslenme alışkanlıkları

Diş dostu beslenme sıkı bir diyet değil, birkaç akıllı alışkanlıktır. Tatlıları ana öğünlerin sonuna bırakmak, ara öğün sayısını sınırlamak ve atıştırmalıklarda şekersiz seçenekleri tercih etmek en etkili adımlardır. Gece fırçaladıktan sonra yalnızca su içmek de önemlidir; uykuda tükürük akışı azaldığı için şeker ve asit dişlere daha fazla zarar verir.

Bunlara ek olarak günde iki kez florürlü macunla fırçalamak ve diş aralarını temizlemek, beslenmenin koruyucu etkisini tamamlar. Unutmayın, hiçbir besin düzenli ağız bakımının yerini tutmaz.

Ne zaman diş hekimine görünmelisiniz?

Soğuk, sıcak veya tatlıya karşı hassasiyet, dişlerde matlaşma, kenarlarda incelme veya şeffaflaşma, beyaz lekeler ya da renk değişikliği fark ederseniz muayene olmanız iyi olur. Erken dönemde yakalanan mine kaybı ve başlangıç çürükleri çoğu zaman basit önlemlerle kontrol altına alınabilir.

Düzenli kontrollerde diş hekiminiz beslenme alışkanlıklarınızı da değerlendirerek size kişisel öneriler sunabilir. Bakü'de Dr. Merve Hakan ile muayene randevusu alarak dişlerinizin durumunu kontrol ettirebilirsiniz.